Some, guided by wisdom, sacrifice the activities of their senses and life energy into the fire of a disciplined mind.
Description
Some yogis follow the path of jñāna yog, using knowledge to withdraw their senses from the world. Unlike haṭha yogis who rely on brute will-power to control their senses, jñāna yogis use the power of discrimination and understanding. They deeply contemplate the illusory nature of the world and recognize the self as distinct from the body, mind, intellect, and ego. Through this practice, the senses are withdrawn from worldly distractions, and the mind is focused on meditation upon the self. Their goal is to realize the self’s identity with the Supreme Ultimate reality. To aid in their contemplation, they chant aphorisms like tattvamasi (“I am That”) and ahaṁ brahmāsmi (“I am the Supreme Entity”).
![](https://purikhaja.com/wp-content/uploads/2024/06/4shlok27-3-e1718184929731.jpg)
Jñāna yog is a challenging path that requires a highly determined and trained intellect. As stated in the Śhrīmad Bhāgavatam (11.20.7), “Success in the practice of jñāna yog is only possible for those who are at an advanced stage of renunciation.”
![](https://purikhaja.com/wp-content/uploads/2024/06/4shlok27-2-768x768.jpg)
कुछ लोग, ज्ञान से निर्देशित होकर, अपनी इंद्रियों की गतिविधियों और जीवन ऊर्जा को एक अनुशासित मन की अग्नि में अर्पित कर देते हैं।
विवरण
कुछ योगी अपनी इंद्रियों को संसार से दूर करने के लिए ज्ञान का उपयोग करते हुए ज्ञान योग के मार्ग का अनुसरण करते हैं। हठ योगियों के विपरीत, जो अपनी इंद्रियों को नियंत्रित करने के लिए दृढ़ इच्छा-शक्ति पर भरोसा करते हैं, ज्ञान योगी विवेक और समझ की शक्ति का उपयोग करते हैं। वे संसार की मायावी प्रकृति पर गहराई से विचार करते हैं और स्वयं को शरीर, मन, बुद्धि और अहंकार से अलग मानते हैं। इस अभ्यास के माध्यम से, इंद्रियों को सांसारिक विकर्षणों से हटा दिया जाता है, और मन स्वयं पर ध्यान केंद्रित किया जाता है। उनका लक्ष्य सर्वोच्च परम वास्तविकता के साथ स्वयं की पहचान का एहसास करना है। अपने चिंतन में सहायता के लिए, वे तत्त्वमसि (“मैं वह हूं”) और अहं ब्रह्मास्मि (“मैं सर्वोच्च इकाई हूं”) जैसे सूत्रों का जाप करते हैं।
ज्ञान योग एक चुनौतीपूर्ण मार्ग है जिसके लिए अत्यधिक दृढ़ और प्रशिक्षित बुद्धि की आवश्यकता होती है। जैसा कि श्रीमद्भागवत (11.20.7) में कहा गया है, “ज्ञान योग के अभ्यास में सफलता केवल उन लोगों के लिए संभव है जो त्याग के उन्नत चरण पर हैं।”
କେତେକ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ, ସେମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ଜୀବନ ଶକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ମନର ଅଗ୍ନିରେ ବଳି ଦିଅନ୍ତି |
ବର୍ଣ୍ଣନା
କେତେକ ଯୋଗୀ ଜଗତରୁ ସେମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ପାଇଁ ଜ୍ knowledge ାନ ବ୍ୟବହାର କରି jñāna ଯୋଗର ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି | ହାହା ଯୋଗୀଙ୍କ ପରି, ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ଠୁର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, jñāna ଯୋଗୀମାନେ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ବୁ understanding ାମଣାର ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି | ସେମାନେ ଦୁନିଆର ଭ୍ରମାତ୍ମକ ପ୍ରକୃତି ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜକୁ ଶରୀର, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଇଗୋଠାରୁ ଭିନ୍ନ ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି | ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ସାଂସାରିକ ବିଭ୍ରାଟରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥାଏ, ଏବଂ ମନ ଆତ୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ | ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଲ୍ଟିମେଟ ବାସ୍ତବତା ସହିତ ଆତ୍ମର ପରିଚୟ ହାସଲ କରିବା | ସେମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ, ସେମାନେ ଟାଟଭାମାସି (“ମୁଁ ସେଇ”) ଏବଂ ଆହା ବ୍ରହ୍ମସ୍ମୀ (“ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଂସ୍ଥା”) ପରି ଆପୋରିଜିମ୍ ଜପ କରେ |
![](https://purikhaja.com/wp-content/uploads/2024/06/4shlok27-1.jpg)
Jñāna ଯୋଗ ହେଉଛି ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ପଥ ଯାହା ଏକ ଉଚ୍ଚ ନିଷ୍ଠାପର ଏବଂ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଯେହେତୁ īrīmad Bhāgavatam (11.20.7) ରେ କୁହାଯାଇଛି, “ଯୋନା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ସଫଳତା କେବଳ ସେହିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ୟାଗର ଏକ ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛନ୍ତି।”